۱.هدف
آزمون مقایسه زوجی و یا نمونه‌های وابسته بر مبنای توزیع T یک آزمون پارامتری می‌باشد که در آن به بررسی  میانگین یک جامعه در دو حالت پرداخته می‌شود. از این آزمون٬ از آن‌جایی که با دو  حالت سرو کار داریم٬ برای آزمون فرضیه‌های تفاوتی استفاده می‌شود

برای نمونه٬ محققی می‌خواهد تاثیر اجرای یک برنامه آموزشی برای  کارکنان را بر عملکردشان بسنجد.  وی با طیف لیکرت ۵ گزینه‌ای٬ عملکرد شغلی کارکنان   را  یک بار قبل از آموزش و یک بار بعد از آن سنجیده است. در واقع٬ وی در این‌جا یک جامعه دارد که دو نمونه از آن‌ها گرفته است. وی می‌تواند با استفاده از آزمون مقایسه‌ی زوجی و بررسی میانگین این دو به هدف خود دست یابد. .

از این آزمون می‌توان٬ بسته به موضوع پژوهش٬ برای تحلیل موضوعات دیگر نیز استفاده نمود. مثلا در علوم مدیریت و برای تحلیل فاصله‌ی بین وضع موجود و وضع مطلوب نیز می‌توان از آزمون‌هایی که در نمونه‌های وابسته کاربرد دارند٬ استفاده کرد.